Izotek

Ciężkie, oporne na leczenie innymi lekami postaci trądziku pospolitego, zwłaszcza trądzik ropowiczy, guzkowo-torbielowaty, skupiony i bliznowcowy.

Preparat przeciwtrądzikowy z grupy retinoidów, pochodna witaminy A. Nie jest znany dokładny mechanizm działania izotretinoiny. Poprawa kliniczna po jej stosowaniu jest prawdopodobnie następstwem osłabienia czynności gruczołów łojowych oraz zmniejszenia ich wielkości. U niektórych pacjentów obserwowano 30-80% zmniejszenie wydzielania gruczołów łojowych, utrzymujące się przez 80 tygodni od zakończenia leczenia izotretinoiną.

Większość z nich jest zależna od wielkości dawki. Najczęściej występują objawy hiperwitaminozy A: suchość skóry (zwłaszcza warg) połączona z łuszczeniem, rumieniem i świądem, suchość błon śluzowych (m.in. nosa i gardła), suchość spojówek i ich stan zapalny. Obserwowano także zaburzenia widzenia (powstawanie tarczy zastoinowej, zapalenie nerwu wzrokowego, zmętnienie rogówki, zaćma, pogorszenie widzenia nocą, światłowstręt, niewyraźne widzenie), zwiększenie wartości OB, zaburzenia gospodarki lipidowej po podawaniu dużych dawek leku oraz u pacjentów z predyspozycją do tych zaburzeń, prowadzące niekiedy do ostrego zapalenia trzustki (hiperglicerydemia, zmniejszenie stężenia HDL w osoczu, hipercholesterolemia), zaburzenia ze strony układu mięśniowo-szkieletowego (bóle stawów i mięśni, ból w klatce piersiowej), przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej, LDH i GGTP w surowicy, zmiany w obrębie liczby krwinek czerwonych i białych, trombocytopenia, trombocytoza, leukocyturia, białkomocz, powiększenie węzłów chłonnych, infekcje. Rzadko lub bardzo rzadko obserwowano nudności, ból głowy, złe samopoczucie, senność, nadmierną potliwość, nadciśnienie śródczaszkowe, napady padaczkopodobne, przemijające zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia pigmentacji skóry, utratę masy ciała, dystrofię paznokci, opóźnione gojenie ran, hiperurikemię, nadmierny rozrost kości (w następstwie długotrwałego podawania dużych dawek). Wskazaniem do odstawienia leku są zaburzenia wzroku, gwałtowne zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy, zapalenie trzustki, zaburzenia czynności wątroby, bóle brzucha, krwawienia z odbytu lub biegunka.

Nadwrażliwość na izotretinoinę lub pozostałe składniki preparatu, niewydolność wątroby lub nerek, ciąża i okres karmienia piersią, hiperwitaminoza A, hipertriglicerydemia, jednoczesne stosowanie tetracyklin.

W skojarzeniu z preparatami zawierającymi witaminę A nasila się ryzyko hiperwitaminozy A (nie należy stosować łącznie). Izotretinoina osłabia działanie karbamazepiny (wskazane monitorowanie jej stężenia we krwi). W połączeniu z tetracyklinami (minocyklina, tetracyklina, doksycyklina) może wystąpić zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego, prowadzące do rzekomego guza mózgu (nie stosować łącznie). Jednoczesne stosowanie izotretinoiny z miejscowo działającymi antybiotykami przeciwtrądzikowymi, lekami o działaniu keratolitycznym lub złuszczającym prowadzi do podrażnienia skóry (nie stosować). Izotretinoina nasila działanie alkoholu.

Preparat podaje się podczas posiłku w 1-2 dawkach dziennie. Leczenie rozpoczyna się od podawania przez 4 tygodnie dawki 0,5 mg/kg m.c./dobę, a następnie dostosowuje się ją indywidualnie (rozpiętość dawek: 0,5-1 mg/kg m.c./dobę). U pacjentów źle tolerujących lek dawka podtrzymująca wynosi 0,1-0,2 mg/kg m.c./dobę.

Bezpieczeństwo stosowania w ciąży (wg US FDA): kategoria X - nie stosować. Ze względu na silne działanie teratogenne preparat można stosować u kobiet w wieku rozrodczym jedynie w przypadku trądziku torbielowatego opornego na leczenie oraz wyłącznie po upewnieniu się, że pacjentka nie jest w ciąży (ujemny test ciążowy na 2 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia) i pod warunkiem stosowania skutecznej antykoncepcji na 1 miesiąc przed rozpoczęciem leczenia, w jego trakcie oraz przez co najmniej 1 miesiąc po zakończeniu terapii. Leczenie należy rozpocząć w 2-3 dniu następnego cyklu; zaleca się comiesięczne powtarzanie testu ciążowego. Preparatu nie należy stosować w okresie karmienia piersią.

Podczas leczenia nie należy przyjmować preparatów zawierających duże dawki witaminy A, należy także unikać ekspozycji na promieniowanie UV, naświetlań, stosowania antybiotyków o działaniu przeciwtrądzikowym oraz preparatów o działaniu keratolitycznym i złuszczającym. Ze względu na ryzyko wystąpienia zaburzeń widzenia zmierzchowego należy zachować szczególną ostrożność w trakcie prowadzenia pojazdów mechanicznych nocą.