Zaloguj się.

Hiperkaliemia

» Główna » Indeks Chorób » Hiperkaliemia
Informacje o schorzeniu
Stosowane leki: Brak powiązanych leków.
Eksperci znający się na tym schorzeniu:

Definicja:

Stężenie potasu w surowicy krwi większe niż 5,0 (u dzieci 5,4) mmol/j określa się jako hiperkaliemię.

Etiologia:

A. Hiperkaliemia spowodowana nieprawidłowym bilansem potasu.

B. Hiperkaliemia uwarunkowana transmineralizacją (zaburzeniami wewnętrznego bilansu potasu).

C. Hiperkaliemia rzekoma.

Ad A.

Nieprawidłowy bilans potasu może być spowodowany:

1. Nadmierną podażą potasu.  

Uwaga. Ponieważ zdolność nerek do wydalania potasu dwukrotnie przekracza zawartość potasu w zwykłej diecie (ok. 10 mmol/d), spowodowanie hiperkaliemii przez nadmierną podaż potasu u chorego z prawidłową czynnością nerek jest praktycznie niemożliwe. Duża podaż potasu powoduje bowiem nasilone działanie aldosteronu i zwiększoną sekrecję tego kationu do światła cewek nerkowych. Jednak nadmierne spożycie owoców lub soli dietetycznej zawierającej potas przez chorego z zaawansowaną niewydolnością nerek może spowodować zagrażającą życiu hiperkaliemię. Dlatego, jeżeli nie ma możliwości wykonania badań laboratoryjnych, w razie konieczności podawania pozajelitowych preparatów potasu nie należy przekraczać dawki 20 mmol/h.

2. Upośledzonym wydalaniem potasu przez nerki u chorych z:

- Ostrą niewydolnością nerek. W razie bezmoczu zwiększenie kaliemii w ciągu doby wynosi 1 mmol/l i jest spowodowane katabolizmem komórkowym.

- Przewlekłą niewydolnością nerek. Dopóki klirens kreatyniny przekracza 5 ml/min i nie występuje skąpomocz, zwykle nie stwierdza się hiperkaliemii. Jest to spowodowane wzmożonym wydzielaniem potasu do światła cewek nerkowych i wydalaniem w jelicie grubym. Hiperkaliemia niebezpieczna dla życia tych chorych może jednak wystąpić po niekontrolowanej podaży potasu (np. w owocach, soli dietetycznej zawierającej potas) lub po podaniu diuretyków oszczędzających potas (amilorydu, triamterenu, spironolaktonu), inhibitorów enzymu konwertującego, antagonistów receptora angiotensyny II, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, trimetoprimu, cisplatyny, cyklosporyny A, pentamidyny i in.

- Hipoaldosteronizmem hiporeninowym u chorych na cukrzycę.

-Chorobą Addisona (z powodu niedoboru mineralokortykosteroidów).

3. Przyczynami jatrogennymi:

- Lekami blokującymi układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA): hamującymi enzym konwertujący (ACE-I), blokującymi receptory angiotensyny II (AT1-I), spironolaktonem, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi.

- Lekami hamującymi wydzielanie potasu do światła cewek dalszych: sporyną A, amilorydem, triamterenem, kotrimoksazolem, pentamidy

Ad B.

Hiperkaliemia spowodowana przemieszczeniem potasu śródkomórkowego do przestrzeni pozakomórkowej może być spowodowana:

1. Kwasicą, śpiączką cukrzycową (spowodowaną niedoborem insuliny).

2. Uwalnianiem potasu z uszkodzonych komórek. Do stanów chorobowych sprzyjających uwalnianiu K+ z komórek do przestrzeni wodnej pozakomórkowej należy zaliczyć:

- Zmiażdżenie tkanek miękkich (np. mioliza) oraz oparzenia.

- Przełomy hemolityczne.

- Przetoczenie krwi o niskiej temperaturze.

- Leczenie nowotworów złośliwych cytostatykami.

- Okresowe porażenie hiperkaliemiczne (zespół Gamstorpa).

- Spóźnione udrożnienie całkowitej obturacji tętnic

Ad C.

Hiperkaliemia rzekoma może być spowodowana:

- Hemolizą krwinek czerwonych spowodowaną długotrwałym uciskiem kończyny opaską zaciskającą.

- Uwalnianiem potasu z trombocytów lub granulocytów u chorych z dużą trombocytozą lub granulocytozą. W tym ostatnim przypadku stężenie potasu w surowicy jest duże, natomiast w osoczu krwi — prawidłowe.

Klinika:

Hiperkaliemia przebiega często zupełnie bezobjawowo. Nie ma żadnego jednoznacznie swoistego objawu, sugerującego wystąpienie niebezpiecznej hiperkaliemii! Wśród objawów mogących wystąpić u chorych z hiperkaliemią należy wymienić:

- Objawy nerwowo-mięśniowe (parestezje, uczucie mrowienia ust i języka, porażenie mięśni).

- Objawy elektrokardiograficzne (szpiczaste, namiotowate T).

- Wydłużanie czasu PQ, spłaszczanie załamka T.

- Trzepotanie lub migotanie komór i asystolię.

Rozpoznanie:

Ustala się na podstawie oznaczenia stężenia potasu w osoczu i badania EKG. Należy wykluczyć:

- Niewydolność nerek (oznaczyć stężenie kreatyniny w surowicy).

- Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej.

- Obecność hemolizy (oznaczyć np. stężenie haptoglobiny) lub rabdomiolizy (oznacza aktywność CK).

Leczenie:

A. Leczenie przyczynowe

polega na zaprzestaniu podawania chorym z niewydolności rek leków zatrzymujących potas w ustroju.

B. Leczenie objawowe:

1. Wstrzymanie podaży potasu przez wyeliminowanie z diety produktów zawierających dużą ilość tego jonu (np. bananów i innych owoców).

2. Pobudzenie napływu potasu do komórek za pomocą:

• Glukozy i insuliny: podaje się 1 j. insuliny na 2 g glukozy (np. 400 ml 10% glukozy + 20 j. insuliny krystalicznej podać w ciągu 1 h; po podaniu sprawdzać glikemię). Czas działania: 4—6 h.

• Wodorowęglanu sodu: podaje się 50—100 ml jednomolarnego (8,4%) roztworu NaHCO3 w ciągu 30 min (i.v.); czas działania — 2 h.

• Glukonianu wapnia, którego działanie jest bardzo krótkotrwałe (30 min). Lek ten jest przeciwwskazany u chorych leczonych glikozydami nasercowymi oraz z hiperkalcemią. Stosowana dawka: 10 ml 10% glukonianu wapnia.

• Salbutamolu (beta2-sympatykomimetyk), który podany drogą wziewną wywiera natychmiastowe i przejściowe działanie zmniejszające kaliemię.

3. Usuwanie potasu z ustroju za pomocą:

• Wymienników kationowych, wymieniających sód (lub wapń) na potas. Istnieją 2 rodzaje wymienników kationowych: wymiennik sodowy (Resonium A), który jest przeciwwskazany u chorych z hipernatremią lub nadciśnieniem tętniczym, oraz wymiennik wapniowy (Calcium resonium), przeciwwskazany u chorych z hiperkalcemią. Wymienione leki podaje się doustnie lub we wlewie doodbytniczym. Należy zwrócić uwagę na działania niepożądane (rzadko obserwuje się martwicę błony śluzowej jelita).

•Dializy u chorych na ostrą lub przewlekłą niewydolność nerek.

Uwaga! Stężenie potasu w osoczu > 6,5 mmol/1 jest stanem naglącym, wymagającym szybkiej interwencji leczniczej.

Dyskutuj na forum publicznym

Dyskusje z tego forum są także wyświetlane na forum choroby wewnętrzne, nefrologia.
Strona 1
Tytul Wyświetleń Odpowiedzi Ostatni Wpis
Strona 1
Nowy wątek

Treści zawarte w portalu nie mogą być traktowane jako porada lekarska. Pamietaj aby zawsze zgłosić się do lekarza odpowiedniej specjalności celem prawidłowego rozpoznania i leczenia Twoich dolegliwości.