Zaloguj się.

Zaburzenia hiperkinetyczne

» Główna » Indeks Chorób » Zaburzenia hiperkinetyczne
Informacje o schorzeniu
Slowa Kluczowe:
brak uwagi, brak wytrwałości, dezorganizacja, impulsywność, lekkomyślność, nadaktywność, nadpobudliwość, nadpobudliwość ruchowa nadmierna aktywność, niska samoocena, ruchliwość, trudności w uczeniu się, zaburzenia hiperkinetyczne, zaburzenia uczenia się, zaburzenia uwagi
Stosowane leki:
Eksperci znający się na tym schorzeniu:

Tę grupę zaburzeń cechują: wczesny początek, wspólna obecność nadmiernej aktywności, źle modulowanego zachowania z wyraźnym brakiem uwagi i trwałego zaangażowania w wykonywane zadania. Opisane cechy zachowania utrzymują się we wszystkich okolicznościach i mają przewlekły charakter.

Powszechny jest pogląd, że wrodzone nieprawidłowości odgrywają kluczową rolę w genezie tych zaburzeń, ale w chwili obecnej nie ma informacji na temat ich specyficznego pochodzenia. W ostatnich latach dla określenia tych zespołów używany jest termin: "zaburzenia z deficytem uwagi". Z tego terminu zrezygnowano jednak w obecnej klasyfikacji, ponieważ sugeruje, że dysponujemy wiedzą na temat procesów psychologicznych, której jeszcze brakuje, a także może sugerować, że należy uwzględniać tu dzieci lękowe, "marzące", apatyczne, zaprzątnięte myślami, których trudności są prawdopodobnie inne. Z punktu widzenia zachowania, problemy zaburzeń uwagi stanowią jednak  bezsprzecznie centralną cechę zespołów hiperkinetycznych.

Zaburzenia hiperkinetyczne zaczynają się zawsze wcześnie w toku rozwoju (zwykle w ciągu pierwszych 5 lat życia dziecka). Główną cechą jest brak wytrwałości w działaniach wymagających zaangażowania poznawczego oraz skłonność do porzucania jednego działania na rzecz innego bez kończenia żadnego z nich, wraz ze słabą kontrolą, nadmiarem aktywności i dezorganizacją. Zwykle problemy te utrzymują się w okresie szkolnym, a nawet do wieku dojrzałego, ale u wielu dzieci następuje stopniowa poprawa aktywności i uwagi.

Zaburzeniom tym towarzyszyć mogą również inne nieprawidłowości. Nadpobudliwe ruchowo dzieci są często impulsywne, skłonne do ulegania wypadkom, lekkomyślne i narażone na kłopoty z dyscypliną z powodu niezamierzonego (bardziej niż celowego, buntowniczego) łamania zasad. Często ich relacje z dorosłymi pozbawione są hamulców społecznych, z brakiem rezerwy i rozwagi . Są niepopularne wśród rówieśników i zdarza się, że są izolowane. Zaburzenia procesów poznawczych są pospolite. Oprócz tego nieproporcjonalnie często występują specyficzne opóźnienia rozwoju ruchowego i języka. Wtórne komplikacje to między innymi zachowanie dyssocjalne i niska samoocena. Zachodzi znaczne nakładanie się na siebie nadpobudliwości ruchowej i takich innych wzorców dezorganizujących zachowania, jak np. zaburzenia zachowania z nieprawidłowym procesem socjalizacji. Jednakże znane już obecnie przesłanki preferują wydzielenie grupy, w której nadpobudliwość ruchowa jest głównym problemem.

Zaburzenia hiperkinetyczne kilka razy częściej występują u chłopców niż u dziewcząt. Towarzyszą im zwykle zaburzenia czytania (i/albo inne problemy szkolne).

Wskazówki diagnostyczne

Głównymi cechami są deficyt uwagi i nadmierna aktywność. Obie te cechy są warunkiem rozpoznania i muszą być wyraźne w więcej niż jednej sytuacji (np. w domu, szkole, poradni).

Zaburzenia uwagi przejawiają się przedwczesnym kończeniem podjętych zadań i pozostawianiem działań niezakończonych. Często dzieci zmieniają jedną aktywność na rzecz innej, tracąc jakby  zainteresowania jednym zadaniem z powodu zainteresowania innym (badania laboratoryjne nie wskazują jednak na nadmierny stopień rozpraszalności przez bodźce czuciowe i percepcyjne).

 Podobne deficyty uwagi i wytrwałości rozpoznawać należy tylko wtedy, gdy są większe niżby wskazywał na to wiek dziecka i jego iloraz inteligencji. Nadmierna aktywność niesie za sobą niepokój, zwłaszcza w sytuacjach wymagających względnego spokoju. W zależności od sytuacji, może to oznaczać, że dziecko skacze i biega, wstaje, gdy oczekuje się od niego, że będzie siedziało, jest nadmiernie gadatliwe i głośne lub wierci się i kręci. W ocenie czy aktywność jest nadmierna należy brać pod uwagę kontekst sytuacji, w której występuje oraz porównanie z innymi dziećmi w tym samym wieku i o tym samym ilorazie inteligencji. Charakterystyczne cechy zachowania dziecka nadpobudliwego są najwyraźniej widoczne w sytuacjach zorganizowanych, wymagających znacznego stopnia samokontroli zachowania.

Towarzyszące objawy nie są wystarczające ani nawet konieczne do ustalenia rozpoznania, ale je wspierają. Dzieci z tym zaburzeniem cechują się: lekkomyślnością w sytuacjach niebezpiecznych, brakiem hamulców w relacjach społecznych i impulsywnym przekraczaniem reguł społecznych (co przejawia się jako: przedwczesne odpowiadanie na pytanie - zanim pytający zakończył jego zadawanie lub kłopoty w doczekaniu swojej kolejki oraz przeszkadzanie lub przerywanie aktywności innym).

Zaburzenia uczenia się oraz nieporadność ruchowa występują z dużą częstością, nie powinny natomiast stanowić części aktualnego rozpoznania zaburzeń hiperkinetycznych.

Objawy zaburzeń zachowania nie należą do kryteriów podstawowego rozpoznania, ale ich obecność lub brak są podstawą głównego podziału tych zaburzeń (patrz niżej).

Charakterystyczne cechy zachowania powinny pojawiać się wcześnie (przed 6 rokiem życia) i mieć charakter przewlekły. Jednakże, z powodu szerokiej zmienności zachowań mieszczących się w normie, trudno jest rozpoznać wzmożoną ruchliwość przed początkiem szkoły. Jedynie jej skrajne przejawy mogą prowadzić do takiego rozpoznania u dzieci w wieku przedszkolnym.

Rozpoznanie zaburzeń hiperkinetycznych dotyczy także dorosłych. Kryteria są takie same, ale oceny zaburzeń uwagi należy dokonywać w odniesieniu do stosownych norm rozwojowych. W przypadku gdy w dzieciństwie zaobserwowana została nadpobudliwość ruchowa, a potem ustąpiła i pojawiły się inne zaburzenia, jak np. zaburzenia osobowości typu dyssocjalnego lub nadużywanie leków, należy rozpoznawać zaburzenia aktualne, a nie te, które występowały wcześniej.

Rozpoznanie różnicowe. Zaburzenia mieszane są częste, jednak pierwszeństwo w rozpoznaniu zachowują całościowe zaburzenia rozwoju, jeśli są obecne. Głównym problemem diagnostycznym jest konieczność różnicowania z zaburzeniami zachowania: jeśli spełnione są kryteria diagnostyczne dla zaburzeń hiperkinetycznych - to rozpoznanie ma pierwszeństwo w stosunku do rozpoznania zaburzeń zachowania. Jednakże w zaburzeniach zachowania częste są niewielkiego stopnia nadpobudliwość ruchowa i zaburzenia uwagi. Gdy występują cechy zarówno wzmożonej ruchliwości, jak i zaburzeń zachowania, a te pierwsze są ciężkie i przeważające, należy rozpoznawać "hiperkinetyczne zaburzenia zachowania".

Następny problem jest wynikiem z faktu, iż nadpobudliwość ruchowa i zaburzenia uwagi, choć o innym charakterze niż w zaburzeniach hiperkinetycznych, mogą być objawami lęku i zaburzeń depresyjnych. Dlatego niepokój ruchowy, jeśli jest typowym objawem depresji, nie powinien skłaniać do rozpoznania zaburzeń hiperkinetycznych. Podobnie, niepokój ruchowy, który często wiąże się z  nasilonym lękiem, nie powinien prowadzić do rozpoznania zaburzeń hiperkinetycznych. W przypadku, gdy spełnione są kryteria jednego z typów zaburzeń lękowych - to te rozpoznania powinny zachować pierwszeństwo w stosunku do rozpoznania zaburzeń hiperkinetycznych, chyba że widoczne są inne dowody dodatkowej obecności zaburzeń hiperkinetycznych, poza obecnością niepokoju ruchowego towarzyszącego lękowi. Podobnie nie należy dodatkowo rozpoznawać zaburzeń hiperkinetycznych, jeśli spełnione są kryteria diagnostyczne zaburzeń nastroju, tylko dlatego, że występują zaburzenia koncentracji i pobudzenie psychoruchowe. Podwójne rozpoznanie ustalać należy tylko wtedy, gdy objawy, które nie są jedynie częścią zaburzeń nastroju, wskazują jasno na niezależne występowanie zaburzeń hiperkinetycznych.

Ostry początek zaburzeń hiperkinetycznych u dziecka w wieku szkolnym zwykle jest przejawem jednej z postaci zaburzeń reaktywnych (psychogennych lub organicznych), schizofrenii, stanu maniakalnego lub schorzenia neurologicznego (np. gorączki reumatycznej).

 Zaburzenie aktywności i uwagi

Wciąż brakuje zadowalającego podziału zaburzeń hiperkinetycznych. Badania wskazują jednak, że znaczny wpływ na rokowanie w okresie młodzieńczym i życiu dorosłym ma współwystępowanie agresji, zachowań przestępczych albo dyssocjalnych. W związku z tym, głównym kryterium podziału jest obecność lub nieobecność tych właśnie objawów towarzyszących.

Dyskutuj na forum publicznym

Dyskusje z tego forum są także wyświetlane na forum farmakologia kliniczna, neurologia, psychiatria, psychiatria dzieci i młodzieży.
Strona 1
Tytul Wyświetleń Odpowiedzi Ostatni Wpis
Strona 1
Nowy wątek

Treści zawarte w portalu nie mogą być traktowane jako porada lekarska. Pamietaj aby zawsze zgłosić się do lekarza odpowiedniej specjalności celem prawidłowego rozpoznania i leczenia Twoich dolegliwości.